• Αρχική
  • Η Κοινότητά μας
  • Ιστορική Αναδρομή

Ιστορική Αναδρομή

ΟΝΟΜΑΣIΑ ΚΟΙΝOΤΗΤΑΣ

Η Ορμήδεια είναι μεγάλο αμιγές Ελληνοκυπριακό χωρίο της Επαρχίας Λάρνακας και βρίσκεται στην περιοχή των Κοκκινοχωριών, περί τα 15 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης της Λάρνακας και 20 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της υπό Τουρκική κατοχή πόλης της Αμμοχώστου. Το χωριό είναι κτισμένο στην κοιλάδα των αρχαίων Ορμιδίων, σε απόσταση περί τα 1,2 χιλιόμετρα από τις βραχώδεις ακτές του κόλπου της Λάρνακας. Βρίσκεται πολύ κοντά στη Βρετανική στρατιωτική βάση της Δεκέλειας και περιβάλλεται από εδάφη υπό Βρετανική κυριαρχία. Βορειοδυτικά της Ορμήδειας βρίσκεται το χωριό Ξυλοτύμβου (περί τα 4 χμ), βόρεια το Δασάκι της Άχνας (περί τα 4 χμ), βορειοανατολικά το χωριό Αυγόρου (περί τα 7 χμ).

Ένα σημαντικό γεωμορφολογικό χαρακτηριστικό της Ορμήδειας, είναι η στενή και μακρά κοιλάδα της, με τις πολλές παλιές κοίτες ξεροπόταμων και μικρών χειμάρρων, που μοιάζουν με αποξηραμένους όρμους της θάλασσας. Αν και η ονομασία του χωριού, (τα) Ορμίδια είναι καθαρά Ελληνική, που σημαίνει μικροί όρμοι, δεν γνωρίζουμε μετά βεβαιότητας αν οφείλεται στους πολλούς όρμους που υπήρχαν κατά την αρχαιότητα στην θαλάσσια περιοχή της ή στους πολλούς όρμους που υπήρχαν κατά την αρχαιότητα στην θαλάσσια περιοχή της ή αν οφείλεται στους φαινομενικούς «όρμους» της κοιλάδας της. Στους Μεσαιωνικούς χάρτες το χωριό βρίσκται σημειωμένο με την παραφθαρμένη ονομασία του, ως Opinidia.

Κατά την αρχαιότητα η κοιλάδα της σημερινής Ορμήδειας, πρέπει να είχε διάφορες ονομασίες, ανάλογα με τις φυλετικές ομάδες και γλώσσες που επικρατούσαν κάθε τόσο στην ευρύτερη περιοχή. Πολύ πιθανόν η σημερινή ονομασία, «Ορμήδεια», να επικράτησε από τα τέλη της Κλασσικής εποχής, κατά τον τερματισμό της Περσικής και Φοινικικής κυριαρχίας στην νοτιοανατολική Κύπρο (332 π.χ).

Σύμφωνα με την καθαρά Ελληνική σημασία της ονομασίας του χωριού, είναι σωστότερη η γραφή τα Ορμίδια και όχι η Ορμήδεια όπως έχει καθιερωθεί. Συνεπώς, οι ονομασίες που απαντώνται όπως Ορμήδεια, Ορμίδεια και Ορμήδια, είναι παραφθαρμένες μορφές της ονομασίας Ορμίδια.

ΙΣΤΟΡIΑ ΑΠO ΤΟ 1050 Π.Χ. ΜEΧΡΙ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟYΣ ΧΡOΝΟΥΣ

Υπάρχουν χιλιάδες σαφείς αποδείξεις και μαρτυρίες ότι η κοιλάδα της Ορμήδειας κατοικείτο συνέχεια από την Γεωμετρική περίοδο (1050-750 π.Χ) μέχρι τα πρωτοχριστιανικά χρόνια. Η ονομασία της εποχής αυτής ως Γεωμετρική οφείλεται στα γεωμετρικά σχέδια που διακοσμούν τα διάφορα πήλινα αγγεία. Τα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής περιλαμβάνουν κατάλοιπα οικισμών και ναών, νεκροταφεία, πήλινα αγγεία, ειδώλια, αγάλματα, κοσμήματα, νομίσματα και διάφορα εργαλεία κατασκευασμένα από λίθο, χαλκό και σίδηρο. Οι πλαγιές των λόφων της Ορμήδειας είναι κατάσπαρτες από αρχαία νεκροταφεία. Οι τάφοι των νεκροταφείων αυτών συλήθηκαν τόσο άγρια κατά τους τελευταίους αιώνες, με αποτέλεσμα σήμερα οι αρχαιολογικοί θησαυροί της Ορμήδειας να εμπλουτίζουν τις συλλογές πολλών μουσείων στο εξωτερικό, όπως το βρετανικό Μουσείο και το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

Συναφής με τον αρχαίο πολιτισμό της Ορμήδειας, είναι βέβαια και ο αρχαίος πολιτισμός της ευρύτερης περιοχής. Υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι η γειτονική αρχαία Πύλα, συνέχισε να αποτελεί σημαντικό οικιστικό κέντρο από την αρχαιότητα μέχρι τα πρωτοχριστιανικά χρόνια. Μεταξύ των σημαντικών ευρημάτων της Πύλας είναι και ο γνωστός κτιστός τάφος της Κύπρο-Κλασσικής Εποχής (475-323 π.Χ.) και αγγεία της Ελληνιστικής Εποχής (323-58 π.Χ.), που φέρουν επιγραφές του θεού Απόλλωνος.

Αναφορές για πολλά πήλινα αγγεία και κατάλοιπα ιερού της θεάς Άρτεμης, καθώς και ο τεράστιος αριθμός τάφων που συλήθηκαν στην Τραχιά, μαρτυρούν ότι και η γειτονική μας Άχνα μέχρι το ανατολικό όριο του Φράγματος της Άχνας υπάρχουν εκατοντάδες τάφοι οι οποίοι συλήθηκαν από τον Censola γύρω στο 1870. Η περιοχή Τραχιάς-Άχνας φαίνεται να αποτελούσε σημαντικό οικιστικό κέντρο που διατηρήθηκε για πολλούς αιώνες, μέχρι την Βυζαντινή εποχή.

Στην Ξυλοτύμβου, υπάρχουν μαρτυρίες για τη ύπαρξη χτιστού τάφου με τύμβο των Αρχαϊκών Χρόνων (750-475 π.Χ), καθώς και τάφοι των Ελληνιστικών χρόνων που μετατράπηκαν αργότερα σε κατακόμβες και σε Χριστιανικό χώρο λατρείας.

Η ΟΡΜHΔΕΙΑ ΣHΜΕΡΑ

Η Ορμήδεια σήμερα όπως τα υπόλοιπα Κοκκινοχώρια, έχει γνωρίσει μια αλματώδη ανάπτυξη κατά τις τελευταίες δεκαετίες και ιδιαίτερα μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου. Ο πληθυσμός της Ορμήδειας σήμερα, ανέρχεται σε 4500 κατοίκους εκ των οποίων το ένα τρίτο περίπου είναι εκτοπισθέντες, κυρίως από την πόλη και την επαρχία της Αμμοχώστου. Η κοινότητα εμπίπτει μεταξύ των πρώτων έξι μεγαλύτερων σε πληθυσμό οικισμών της επαρχίας Λάρνακας. Οι κυριότεροι παράγοντες που συνέβαλαν στην πληθυσμιακή ανάπτυξη της κοινότητας, οφείλονται κυρίως στην γεωργική της παραγωγικότητα και στην ευνοϊκή της θέση , μεταξύ της πόλης της Λάρνακας και των τουριστικών κέντρων της ελεύθερης Αμμοχώστου.

Ωστόσο σημαντική είναι η συμβολή των άλλων οικονομικών τομέων στην ανάπτυξη της κοινότητας. Στον δευτερογενή τομέα παραγωγής ασχολείται περίπου το 15% του ενεργού πληθυσμού της κοινότητας. Εκτός από την ηλεκτροπαραγωγική μονάδα της ΑΗΚ και την μονάδα αφαλάτωσης , στην περιοχή της κοινότητας λειτουργούν γύρω στις 20 βιοτεχνικές μονάδες, ανάμεσα στις οποίες είναι 3 μηχανουργεία, 6 επιπλοποιεία και 3 σιδηρουργεία. Επίσης, υπάρχουν και αρκετές μεταποιητικές μονάδες, όπως φούρνοι, ζαχαροπλαστεία, κέντρα αναψυχής, ανθοπωλεία και άλλα. Εκτιμάται ότι στον τριτογενή τομέα της παραγωγής ασχολείται το 25% του ενεργού πληθυσμού της κοινότητας. Εκτός των υπαλλήλων του Δημοσίου, της Δεκέλειας και άλλων τομέων, σημαντικός αριθμός κατοίκων ασχολείται στις διάφορες τουριστικές μονάδες της ευρύτερης περιοχής των Κοκκινοχωριών και της Λάρνακας.

Μεγάλο ποσοστό του εδάφους του χωριού, εντός των ορίων της Κυπριακής Δημοκρατίας, καλύπτεται από σύγχρονες κατοικίες, πολυκατοικίες και άλλες υποδομές. Με την συνεχή αύξηση του πληθυσμού, οι οικισμοί της κοινότητας αυξάνονται. Περιορισμούς για επέκταση των οικισμών πέραν της κοιλάδας της Ορμήδειας, αποτελούν τα όρια των Βρετανικών Βάσεων και οι μεγάλες εκτάσεις αναδασωμένης γης που ελέγχονται από το Τμήμα Δασών.

Στο χωριό δημιουργήθηκαν και λειτουργούν γραφεία Κοινοτικού Συμβουλίου, αγροτικό υγειονομικό κέντρο, ταχυδρομικό γραφείο, κοινοτικό κέντρο ευημερίας, 4 ιδιωτικά ιατρεία, φαρμακεία, υπεραγορές, διάφορα καταστήματα και άλλες επιχειρήσεις. επίσης ιδρύθηκαν υποκαταστήματα Τραπεζών, φροντιστήρια εκπαίδευσης, ωδεία, νηπιαγωγεία και κοινοτικό αθλητικό γήπεδο.

Η Ορμήδεια εξυπηρετείται από ένα ολοκληρωμένο κα σύγχρονο οδικό δίκτυο. Ο αυτοκινητόδρομος που συνδέει το Παραλίμνι με όλες τις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου, διέρχεται μέσα από το παραλιακό μέτωπο της κοινότητας κα διαθέτει δύο εξόδους/εισόδους κοντά στο χωριό. Οι δρόμοι που συνδέουν την Ορμήδεια με τα χωριά Ξυλοτύμβου, Άχνα, Αυγόρου και Ξυλοφάγου, καθώς και με την Δεκέλεια είναι ασφαλτωμένοι στην κοιλάδα της Ορμήδειας. Οι μετακινήσεις των κατοίκων γίνονται επί το πλείστον με ιδιωτικά οχήματα. Τα αστικό λεωφορεία μεταφέρουν κυρίως μαθητές και εργάτες.

Σημαντική ανάπτυξη γνώρισε η Ορμήδεια στον τομέα της εκπαίδευσης. Σήμερα στην Ορμήδεια λειτουργούν δύο δημοτικά σχολεία με προδημοτική εκπαίδευση. Οι ανάγκες της κοινότητας για μέση εκπαίδευση εξυπηρετούνται από το Περιφερειακό Γυμνάσιο Ξυλοτύμβυ και διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην πόλη της Λάρνακας. Στο Α΄ Δημοτικό Σχολείο, στο λόφο του Ανεμόμυλου, έχουν κτιστεί 4 ακόμη αιθουσες διδασκαλίας και μια αίθουσα οικονομίας. Το Β΄ Δημοτικό Σχολείο, με 7 αίθουσες διδασκαλίας, λειτούργησε τη σχολική χρονιά 1989-1990.

Πηγή: Η ιστορία της Ορμίδιας και η κατάταξη των οικογενειών της. Δρ. Κυριάκος Λουκά, Λευκωσία 2006.

 

Εκπαίδευση

Σημαντική ανάπτυξη γνώρισε η Ορμήδεια στον τομέα της εκπαίδευσης. Σήμερα στην Ορμήδεια λειτουργούν δύο δημοτικά σχολεία με προδημοτική εκπαίδευση. Οι ανάγκες της κοινότητας για μέση εκπαίδευση εξυπηρετούνται από το Περιφερειακό Γυμνάσιο Ξυλοτύμβυ και διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην πόλη της Λάρνακας. Στο Α΄ Δημοτικό Σχολείο, στο λόφο του Ανεμόμυλου, έχουν κτιστεί 4 ακόμη αιθουσες διδασκαλίας και μια αίθουσα οικονομίας. Το Β΄ Δημοτικό Σχολείο, με 7 αίθουσες διδασκαλίας, λειτούργησε τη σχολική χρονιά 1989-1990.

Αρκετοί νέοι της Ορμίδιας ολοκλήρωσαν ανώτερες σπουδές σε διάφορα πανεπιστήμια του κόσμου, κυρίως της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά. Μερικοί από αυτούς έχουν διαπρέψει ή κάνουν καριέρα στο εξωτερικό. Μεταξύ των αποφοίτων πανεπιστημίων και άλλων ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, υπάρχουν σήμερα διάφοροι επαγγελματίες, όπως ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων, πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες, χημικοί μηχανικοί, χημικοί, γεωλόγοι, αρχαιολόγοι, δικηγόροι, γεωπόνοι, ψυχολόγοι, φιλόλογοι, μουσικοί, ηθοποιοί, ζωγράφοι και ποιητές. Επίσης στο χωριό ζουν αρκετοί αυτοδίδακτοι καλλιτέχνες, τραγουδιστές, χορευτές και λαϊκοί ποιητές όπως ο Παύλος Α. Ανεμόμυλος (1949).

Πηγή: Η ιστορία της Ορμίδιας και η κατάταξη των οικογενειών της. Δρ. Κυριάκος Λουκά, Λευκωσία 2006.

Powered by Technomart